het-centraal-schriftelijk-eindexamen-2018-begint-vandaag

Het is weer eindexamentijd! Hoe bereidt de kandidaat van 2018 zich voor?

Lijkt het voor jou ook alweer ééuwen geleden dat je eindexamen deed? Same here. Intussen zijn er bijna twintig jaar verstreken en is er veel veranderd. Zo versleet ik heel wat mobiele telefoons. Eerst pre-paid, later smartphones. TV heb ik allang niet meer; ik kijk via internet. Ik vraag me af hoe het Centraal Schriftelijk Eindexamen (CSE) in de tussentijd is geëvolueerd. Hoe leren scholieren in het voortgezet onderwijs tegenwoordig? Ik vroeg het aan een decaan-docent én een kandidaat. Het eindexamen an sich blijkt niet erg anders te zijn. Maar de manier waarop leerlingen zich voorbereiden en het gewicht van het CSE, zijn dat des te meer.

Vragen op papier en klapstoeltjes in de gymzaal


“Het Centraal Schriftelijk Eindexamen zelf is niet erg veranderd sinds 2000. Al wordt de discussie ’of het niet eens anders moet’ zeker gevoerd” vertelt Marya de Haas, docent Frans en decaan op het
Gemeentelijk Gymnasium Hilversum. Ook in 2018 buigen leerlingen zich per vak anderhalf tot drie uur lang over de opgaven. Dat gebeurt op veel scholen nog steeds in de gymzaal. Voor de talen krijgen leerlingen een tekst waarover ze vragen moeten beantwoorden. Voor de andere vakken opgaven over de examenstof.

Hoe zwaar wegen de examencijfers?

Het CSE bepaalt net als in mijn examenjaar 2000, nog altijd de helft van het eindcijfer. De andere helft wordt bepaald door de daaraan voorafgaande schoolexamens. Natuurlijk moet het gemiddelde cijfer voldoende zijn om te slagen. Maar wat hangt er nog meer af van het eindcijfer?

Relevant voor doorstroom op voortgezet onderwijs

Matthias den Hollander doet eindexamen mavo op Melanchthon de Blesewic in Bleiswijk. Omdat hij graag naar de havo wil, spelen zijn cijfers een grote rol. Gemiddeld moet hij een 6,8 staan om toegelaten te worden.

Minder relevant voor toelating op selectie-studie

Marya merkt op dat cijfers van het CSE tegenwoordig ‘minder relevant’ zijn. Dat heeft vooral te maken met de strenge toelatingseisen van sommige vervolgopleidingen; de zogenaamde ‘selectiestudies’. Om toegelaten te worden doorlopen scholieren een stevige procedure. Wil je bijvoorbeeld psychologie studeren? Dan moet je een college komen volgen en een week later een combinatietoets over de stof maken. Steeds meer vervolgopleidingen vragen cijfers op van de laatste twee schooljaren. “De druk om te presteren is enorm toegenomen” signaleert Marya. “Leerlingen werken keihard om goede cijfers te halen. In een druk examenjaar ook nog een flinke selectieprocedure doorlopen is pittig. Maar het gevolg is wel dat die piek in prestatiedruk naar voren verschuift. Die ligt dus veel minder bij het CSE” concludeert de decaan en docent. De deadline voor de universiteiten is 15 april al verstreken. Het eindexamen is daarmee misschien iets minder spannend geworden, omdat die stressvolle selectieperiode al voorbij is. “Al blijft het voor leerlingen die er niet zo goed voorstaan natuurlijk wel spannend of ze het halen.”

Bijles is niet meer alleen voor wie het nodig heeft

Nog een ontwikkeling van de laatste jaren, is dat steeds meer leerlingen buiten de school om betaalde bijles of examentraining volgen. De aanbieders van bijles buiten de school om neemt een enorme vlucht. “Het is heel gewoon om betaalde bijles te volgen ‘voor het geval dat’. Ook al staat een leerling er er niet slecht voor, het kan geen kwaad en geeft meer vertrouwen” aldus de Haas.

Bijspijkeren via YouTube

Matthias leert het liefste thuis uit een boek, in z'n eentje. “Als ik met vrienden afspreek of op de computer leer, ben ik sneller afgeleid.” Toch is leren via internet voor deze generatie digital natives heel normaal. Vragen over kansberekening of celdeling? Dan kijk je gewoon even een online video. Via YouTube leren scholieren waar en wanneer ze maar willen. Zo heeft wiskundeacademie.nl meer dan 45 duizend volgers. Het kanaal Digistudies telt er meer dan 9 duizend. Een leerling van het Gemeentelijk Gymnasium Hilversum onderzocht het fenomeen en concludeerde dat het een goede aanvulling is op de les en de boeken.  Toch zou de ‘YouTube-docent’ de ‘eigen docent voor de klas’ nooit kunnen vervangen. Deze moet de stof uitleggen én vragen beantwoorden. Op basis hiervan kun je zeggen dat Blended Learning ook voor het onderwijs potentie heeft.

24/7 contact met je docent

Contact opnemen met de docent is, dankzij nieuwe media, laagdrempeliger dan ooit. Via de elektronische leeromgeving (ELO) stellen leerlingen 24/7 vragen. Veel vakdocenten gebruiken WhatsApp. Zo hebben sommige leerlingen voor elk vak een eigen app groep. Matthias heeft al sinds de derde klas geen klasse-appgroep meer. Hij gebruikt voor alle communicatie de school-website. “Daar staat wat precies mijn examenstof is, en ik check ook of er lessen uitvallen”.

Examentraining

Matthias vindt dat hij op school goed wordt geholpen om zich voor te bereiden op het CSE. In de klas oefent hij veel oude examens. De antwoorden worden nagekeken en gezamenlijk in de klas besproken. Ook zijn er, voor wie dat wil, extra begeleidingslessen. In deze lessen kun je meer vragen stellen aan de docent. Andere leerlingen kunnen de antwoorden ook horen. Een vernieuwing op het Hilversumse gymnasium ten opzichte van het jaar 2000, is de examentraining in april. Kandidaten kunnen zich zich hier geconcentreerd voorbereiden. “Het eindexamen zelf blijft spannend, maar het helpt als je je al een keer twee uur achter elkaar geconcentreerd hebt op de stof. De examentraining neemt een deel van de spanning weg.”

Extra ondersteuning vanuit school

De Hilversumse school biedt ook faalangstreductietraining aan leerlingen die dat willen. Een nieuwe trend in het voortgezet onderwijs, zijn trainingen waarin leerlingen zichzelf beter leren kennen en ‘weerbaarder’ worden. In Hilversum gebeurt dat met ‘leadership cursussen’. Leerlingen gaan daarin met externe trainers en/of een psycholoog aan de slag, om zich bewust te worden van hun eigen sterktes en zwaktes. “Leerlingen van tegenwoordig hebben ontelbare keuzemogelijkheden voor vervolgopleiding, levensstijl, woonplaats en relationeel hoeven ze zich ook niet vast te leggen. Je staat als jong individu steviger in je schoenen als je jezelf goed kent en weet waar je sterktes en zwaktes liggen” legt de decaan uit. Zij ziet dat deze trainingen ook een positief effect hebben op het CSE in de zesde klas. “Als een leerling bijvoorbeeld van zichzelf weet dat hij niet snel leest, kan hij daar tijdens zijn examen rekening mee houden.”

Studytube wenst alle eindexamenkandidaten veel succes!

Of het belangrijkste gedeelte van je schoolcarrière nou al achter de rug is, of niet: het blijven spannende weken voor de laatste klassers. Twee weken lang de concentratie opbrengen om je examenopgaven zo goed mogelijk te maken, is en blijft niet niks. Studytube wenst de eindexamenkandidaten van 2018 dan ook heel veel succes! En voor daarna alvast een fijne zomervakantie!

Learning & Development Monitor 2021

Het definitieve onderzoeksrapport over het Nederlandse leerlandschap van 2021. Zijn we klaar voor een massale omscholing?

Wil jij graag persoonlijk advies voor de opstart van je eigen leercultuur? Onze experts beantwoorden graag al je vragen.