informeel_leren-studytube

Hoe je vier typen informeel leergedrag herkent

Dit artikel is origineel verschenen op PW.

 

Talentmanagers, HR en L&D hebben te maken met zowel formeel – de online, klassikale en blended trainingen – als informeel leren. In dit artikel gaan we in op hoe je informele leermomenten herkent, hoe je daar als organisatie mee omgaat en hoe je deze kennisdeling stimuleert.

Eigenlijk spenderen we het grootste gedeelte van onze ‘leeruren’ aan informeel leren. Denk aan kennisdeling doordat collega’s interessante artikelen uitwisselen of een interne presentatie over de laatste product features.

Kijk maar naar hoe vaak je iets nieuws leert, hoe klein of simpel dan ook. Al is het de betekenis van bepaalde begrippen of het goed uitprinten van de juiste Excel-tabel. Vaak heb je voor die leermomenten geen geplande cursus of opleiding gevolgd.

Informeel en formeel leren gedefinieerd

Informeel leren zien we dus als de ongeplande leermomenten. De momenten waarop we iets leren door het te ervaren, doordat een collega het uitlegt of doordat we het toevallig ergens lezen. Het zijn de momenten waarop je leert tanken, de juiste mailtjes leert typen en leert omgaan met je leidinggevende.

Formeel leren zijn juist de leerprocessen die op een georganiseerde en gestructureerde manier plaatsvinden en expliciet als leren worden gezien. Denk aan opleidingen, cursussen, workshops en lezingen. Na het afronden van deze leermomenten is de kans groot dat je een leerbewijs in de vorm van een diploma of getuigschrift mee naar huis neemt.

70:20:10 Model van Jennings

Formeel en informeel leren zijn geen nieuwe begrippen. Kijk maar naar het 70:20:10 model van Jennings. Dit model stelt dat men 70 procent leert tijdens eigen ervaringen, 20 procent door interactie met anderen en 10 procent in een formele setting zoals een training.

Ondanks dat slechts een klein percentage van de leermomenten in een formele setting plaatsvinden, is HR nu vooral afgestemd op leeroplossingen die bedacht en ontworpen zijn om het formele leerproces te verbeteren. Zonde! Maar ook begrijpelijk, want hoe herken, faciliteer en stimuleer je ongeorganiseerd en ongepland leergedrag?

Informeel leergedrag in vier categorieën

Om antwoord te kunnen geven op bovenstaande vragen, hebben wij binnen onze eigen organisatie, Studytube, naar informeel leergedrag gekeken. Daarbij zijn wij tot de conclusie gekomen dat de kennisdeling binnen onze organisatie in vier categorieën onder te verdelen is:

  1. Functioneel informeel leren: Hieronder valt het leergedrag waarin medewerkers artikelen, kennis of ervaringen delen om een collega of elkaar te helpen groeien binnen hun huidige of richting een nieuwe functie toe.
  2. Stimulerend informeel leren: Dit zien wij als het leergedrag waarbij medewerkers ‘ongevraagd’ interessante artikelen en kennis ter informatie met een grotere groep collega’s delen. Bijvoorbeeld via communicatiemiddelen als Slack of het online leerplatform. Zo hebben wij een enthousiaste Business Development Representative, die regelmatig algemene HR- of sales-kennis met de rest van de organisatie deelt.
  3. Kennis Ambassadeurschap: Hieronder schalen wij het leergedrag waarbij de experts binnen ons bedrijf worden ingeschakeld om hun expertise op hun specifieke onderwerp met anderen te delen. Onze Product Designer bijvoorbeeld wordt door menig collega’s van verschillende afdelingen regelmatig het hemd van het lijf gevraagd over User Experience.
  4. Bedrijfsspecifieke content deling: Deze categorie leergedrag is gericht op het delen van content en uitleg over het bedrijf of de ontwikkelingen binnen het bedrijf. In ons geval kun je denken aan een update over de nieuwste product features of een mail die de nieuwste online trainingen aankondigt.

Het onderscheid dat wij binnen onze organisatie hebben gemaakt, hoeft natuurlijk niet voor elke organisatie precies hetzelfde te zijn. Maar het geeft wel een beeld van hoe het er uit kan zien.

Technologieën helpen om informeel leergedrag te faciliteren

Belangrijk is dat organisaties erkennen dat medewerkers op een informele manier met en van elkaar en van zichzelf leren en inzien dat dit een effectieve leervorm is. De volgende stap is het herkennen en in kaart brengen van dit leergedrag. Om vervolgens na te denken over hoe je als organisatie dit informele leergedrag kunt stimuleren en faciliteren.

Huidige technologieën stellen organisaties in staat om het delen en vinden van kennis makkelijker te faciliteren. Leerplatformen kunnen bijvoorbeeld helpen bij het centraal verzamelen en aanbieden van kennis, terwijl een auteurstool medewerkers helpt om hun kennis eenvoudig te verspreiden. Daarnaast wordt door een communicatieplatform als Slack de samenwerking vereenvoudigd en verbindt het collega’s.

Leercultuur stimuleert informeel leergedrag

Uiteindelijk gaat het niet enkel om het bieden van de juiste faciliteiten. Om leergedrag, formeel en informeel, te stimuleren is de juiste mindset binnen de organisatie nodig. Een mindset die medewerkers aanspoort om continu nieuwe dingen te leren, collega’s om hulp te vragen en elkaar te willen helpen door kennis te delen.

Wil je meer weten over hoe je een leercultuur strategisch in kunt zetten? Kijk dan eens naar onze blog Leercultuur als groeistrategie.  

Learning & Development Monitor 2021

Het definitieve onderzoeksrapport over het Nederlandse leerlandschap van 2021. Zijn we klaar voor een massale omscholing?

Wil jij graag persoonlijk advies voor de opstart van je eigen leercultuur? Onze experts beantwoorden graag al je vragen.